Sarıçam evleri: Ahşabın taşıdığı köy hafızası

Cide’nin Sarıçam evlerine, fotoğraf karesinin ardındaki ustalık ve yaşam hafızası üzerinden bakmak.
Eski bir ahşap eve bakarken ilk gördüğümüz şey biçimidir. Oysa kapının, pencerenin ve çatının ardında yapım bilgisi, bakım emeği ve kuşakların yaşamı bulunur. Sarıçam evleri, Cide’nin kırsal kültürünü düşünmek için böyle bir kapı aralıyor.
Yapıyla çevrenin birlikteliği
Cide Belediyesi’nin tanıtımına göre evler, Şenköy yönünden ulaşılan Sarıçam Mahallesi’nde yer alıyor. Kaynak, ahşap mimariyi ve el işçiliğini öne çıkarırken evlerin geçmişini yüzyılı aşan bir zamanla ilişkilendiriyor. Bu genel tanıtım, her yapının yaşını ayrı ayrı belirleyen bir envanter olarak okunmamalı.
Evlerin bulunduğu çevreyle birlikte değerlendirilmesi önemli. Bir yapının malzemesi kadar eğimle, bahçeyle ve komşu yapıyla kurduğu ilişki de kırsal yerleşimin karakterini oluşturur. Fotoğrafta güzel görünen bir ayrıntının hangi ihtiyaca cevap verdiğini sormak, mimariye daha dikkatli bakmamızı sağlar.
Hafıza, sahipleriyle birlikte korunur
Bu evler üzerine hazırlanacak yerel bir arşiv; sahiplerinin izniyle çekilen fotoğrafları, bilinen ustaların adlarını, onarım tarihlerini ve aile anlatılarını bir araya getirebilir. Belirsiz bilgilerin belirsiz olarak kaydedilmesi, arşivin güvenilirliğini artırır. Her eski eve aynı hikâyeyi yakıştırmak yerine, her birinin kendi sesini duymaya çalışmak gerekir.
Sarıçam’ı ziyaret edenlerin payına da bir sorumluluk düşer: Özel yaşam alanlarına saygı göstermek ve evleri yalnızca geçmişin sahnesi gibi görmemek. Ahşap mirasın geleceği, yapıların hikâyeleri kadar onları yaşatan insanların ihtiyaçlarını da konuşabildiğimizde güçlenir. Cide’nin hafızası, taşın ve ahşabın yanında insanlarda da saklıdır.
Kapak: Cide Belediyesi, Sarıçam Evleri fotoğraf arşivi. Cide Life kültür yazısı.