Sarı yazma: Cide’nin renginde saklı emek

Bir başörtüsünden kent simgesine uzanan sarı yazmanın izinde, Cide’nin kadın emeğini ve gündelik kültürünü yeniden düşünmek.
Cide’yi bir renkle anlatmak istesek sarının ayrı bir yeri olurdu. Sarı yazma, ilçeyi uzaktan tanıtan bir işaret olduğu kadar, yakından bakıldığında gündelik hayatı ve kadınların emeğini hatırlatan bir kültür öğesidir. Onu yalnızca bir hatıra eşyası olarak görmek, taşıdığı insan hikâyesini eksik bırakır.
Gündelik hayattan ortak hafızaya
Türkiye Kültür Portalı, sarı yazmayı Cide’nin simgesi olarak tanımlar; köy kadınlarının geleneksel giyimindeki yerini ve Rıfat Ilgaz’ın eserleriyle kurduğu bağı vurgular. Aynı kaynak, yazmanın zamanla farklı giyim ve ev tekstili kullanımlarına da taşındığını belirtir.
Bu değişim üzerinde durmaya değer. Bir eşya yeni kullanım alanları bulurken geçmişiyle bağını koruyabilir mi? Cide için cevap, yazmayı kullanan, hazırlayan ve sonraki kuşaklara anlatan insanların görünür olmasında saklı. Desenin yanında ustanın adını, ürünün yanında yapılış hikâyesini öğrenmek, hatırayı daha anlamlı kılar.
Bir simgeyi yaşatmanın yolu
Yerel kültürü korumak isteyenler için küçük ama değerli bir başlangıç mümkün: Aile albümlerindeki sarı yazmalı fotoğrafları tarihlendirmek; büyüklerin yazmayı nerede, nasıl kullandığını kaydetmek; eski örneklerin hikâyesini sahiplerinden dinlemek. Böyle bir çalışma, farklı köylerin ve ailelerin deneyimlerini tek bir kalıba sıkıştırmadan yan yana getirebilir.
Cide’nin sarısı, vitrine konulduğunda dikkat çeker. Bir insanın hatırasıyla birlikte anlatıldığında ise hafızaya yerleşir. Yazmanın geleceğini düşünürken rengi kadar, o rengi gündelik yaşamın parçası yapan emeği de konuşmalıyız.
Kapak: Türkiye Kültür Portalı, Cide Sarı Yazma arşivi. Cide Life kültür yazısı.