Eski bir evin karşısında
Yapıların hatıra taşıması ile insanlar adına konuşması arasındaki fark üzerine deneme.
CideLife Editörlüğü
Eski bir evin karşısında durduğumuzda, çoğu zaman onun içinde yaşanmış bütün hayatı bildiğimizi sanırız. Ahşap, pencere ve kapı; zihnimizde eksik hikâyeleri tamamlayan işaretlere dönüşür. Oysa bir yapının görünüşü, içinde bulunan insanların sesini kendiliğinden açıklamaz.
Cide’de kırsal veya merkezdeki eski yapı dokusuna bakarken duyulan merak bu yüzden dikkatli olmalıdır. Bir evin bize hissettirdiği şey ile gerçek geçmişi aynı değildir. Evin yaşını, sahibini veya bir dönemki kullanımını bilmiyorsak bu boşluğu güzel cümlelerle doldurmak kolaydır. Fakat güzel bir anlatı, doğru bir kayıt yerine geçmez.
Yapıyı sevmek için onun her ayrıntısını bilmek gerekmez. Pencere düzenine, çatıya veya arazideki duruşuna bakmak başlı başına bir deneyimdir. Merak daha sonra soru sormaya, belge aramaya ve izinli bir sohbet kurmaya dönüşebilir. Böylece hayal, araştırmayı başlatır; araştırmanın sonucuymuş gibi davranmaz.
Bir evin hâlen yaşanan bir yer olması da bakışı değiştirir. Dışarıdan görülen hatıra, içeride sürdürülen günün yalnızca küçük bir bölümüdür. Fotoğraf çeken kişinin heyecanı, evde yaşayanın mahremiyetinden daha önemli değildir. Saygılı mesafe, bu karşılaşmanın parçasıdır.
Belki eski bir yapının karşısında söylenebilecek en dürüst cümle, henüz ne kadar az şey bildiğimizi kabul eden cümledir. Orada durmak, bakmak ve sonra doğru sorularla geri dönmek; bir evin hafızasına gösterilen özenin başlangıcı olabilir.
Aydıncık Köyü, farklı kadraj — 23 Ağustos 2011 tarihli fotoğraf. Konuyu destekleyen bağlam görselidir; başlıktaki etkinliği veya her yeri göstermez. İsmail Refik Görgülü · CC BY 3.0 · Görsel kaynağı · Lisans
