Bir yerin adını söylemek
Memleket adlarının uzakta yaşayanlarda uyandırdığı farklı yakınlıklar üzerine deneme.
CideLife Editörlüğü
Bir yerin adını söylemek, bazen yalnızca konum bildirmek değildir. Cide sözcüğü de onu duyan herkes için aynı görüntüyü çağırmaz. Birinde kıyı, birinde ev, birinde yol ve bir başkasında henüz görmediği bir memleket fikri belirir. Aynı ad, farklı hayatların içinde farklı anlamlar taşır.
Uzakta yaşayan insanın yerle kurduğu ilişki, çoğu zaman hatıralar ve aile anlatıları üzerinden sürer. Kendi görmediği bir sokak, başkasının cümlesiyle tanıdık hâle gelebilir. Bu yakınlık değerlidir; ancak anlatılan geçmişin bugünün bütününü temsil etmediğini unutmamak gerekir. Bir yer, onu hatırlayanlardan bağımsız olarak da değişir.
Burada yaşayan biri için memleket adı gündelik işlere bağlıdır. Okula gidiş, alışveriş, hava veya yol planı, aynı adın içine başka bir zaman yerleştirir. Uzakta duyulan özlemle içeride yaşanan ihtiyaç birbirinin yerine geçmez. İkisi birlikte görüldüğünde bağ daha gerçek hâle gelir.
Bir yere dönmenin anlamı da böyle çeşitlenir. Kimi geçmişini arar, kimi ailesini görür, kimi ilk kez tanımaya çalışır. Aynı kıyıya gelen insanların farklı beklentileri bulunması doğaldır. Ortak bir yer adı, herkesin aynı hatırayı taşımasını gerektirmez.
Cide’yi anlatırken bu çoğulluğu korumak, tek bir doğru memleket duygusu aramaktan daha zengin bir yol açar. Bir isim, farklı görüntüleri yan yana tutabilir. Onu söyleyen herkes aynı şeyi düşünmez; ama bazen aynı adı duymak, sohbetin başlaması için yeterlidir.
Gideros Koyu — 30 Haziran 2007 tarihli fotoğraf. Makalp · CC BY-SA 3.0 · Görsel kaynağı · Lisans
