Mehmet Genç: Sarı Yazmayı Cide’de yeniden kuran usta
Mehmet Genç’in hayatı, İstanbul’da öğrendiği yazmacılığı Cide’ye taşıyan ve bir kültür simgesinin üretim hafızasını onlarca yıl ayakta tutan bir ustanın hikâyesidir.
Kastamonu İstiklal’de yayımlanan ayrıntılı portreye göre Mehmet Genç 1950’de doğdu ve ilkokulu Cide’nin Yayla köyünde tamamladı. 12 yaşında eğitim düşüncesiyle İstanbul’a gitti; ancak ailevi koşullar nedeniyle öğrenimine devam edemedi ve Mevlanakapı’da bir yazma atölyesinde çıraklığa başladı. Böylece çocuk yaşta başladığı zanaat, hayatının ana uğraşı haline geldi.
İstanbul’da farklı atölyelerde çırak, kalfa ve usta olarak çalıştı. 1970’lerin ikinci yarısında memlekete dönme fikri güçlendiğinde Cide’de çok sevilen sarı yazmayı üretmek için baskı kalıpları aramaya başladı. Kaynaklar, kapanan atölyelerden kalıp topladığını ve eksik kalıpları tamamlatmak için yoğun çaba harcadığını anlatıyor.
Genç, Başköy’de kurduğu atölyede yalnız hazır kalıplarla üretim yapmadı; zamanla kendi kalıplarını da oydu. Yazma baskısında renklerin üst üste doğru biçimde oturması, sarı zemin ve desen kalıplarının hassas kullanımı ciddi ustalık gerektiriyordu. Portrede onun üretim tekniğini geliştirdiği ve özgün motifler tasarladığı vurgulanıyor.
Sarı yazmanın Cide kimliğindeki yeri, Rıfat Ilgaz’ın aynı adı taşıyan eseriyle daha da görünür oldu. Ancak kültürel bir simgenin devam etmesi yalnız edebî hafızaya değil, üretimi bilen ustaların varlığına bağlıydı. Mehmet Genç’in önemi burada ortaya çıkıyor: o, sarı yazmayı yalnız kullanan değil, kumaş, boya, kalıp ve baskı bilgisiyle yeniden üreten zincirin taşıyıcısıydı.
Mehmet Genç 2026’da yaşamını yitirdi. Ardından yapılan değerlendirmelerde “Cide’nin insan hazinesi” olarak anıldı. Onun ardından asıl soru, atölye bilgisinin, kalıpların ve teknik ayrıntıların nasıl korunacağıdır.
Mehmet Genç, çocuk yaşta İstanbul’da öğrendiği yazmacılığı 1977 sonrasında Cide’de sürdürerek sarı yazmanın üretim zincirinde kritik bir rol üstlendi.
- Kastamonu İstiklal — Bir turizm ürünü Sarı Yazma
- Kastamonu İstiklal — Sarı yazmanın son ustasına saygı ve şükran
Tarih & Hafıza