Kytoros ve Altın Post
Kytoros’un bugünkü Gideros ile eşleştirilmesi güçlüdür; Altın Post ve Phriksos’un oğluna bağlanan kuruluş anlatısı ise tarihsel kanıttan çok antik edebî gelenektir.
Antik yazarlar Kytoros adını farklı bağlamlarda aktarır. Strabon geleneğinde adın Phriksos’un oğullarından biriyle ilişkilendirilmesi, kentin kökenini kahramanlık çağlarına bağlayan bir etimoloji anlatısıdır. Bu anlatı değerli bir kültürel kayıttır; fakat kentin gerçekten bir mitolojik kahraman tarafından kurulduğunu kanıtlamaz.
Altın Post’u aramak için Karadeniz’e açılan Argonotların hikâyesi Cide kıyısını da kapsayan daha geniş Karadeniz mitolojisinin parçasıdır. Modern araştırmacılar, Yunanların bölgedeki tarihsel varlığı ile bu çok daha eski zamanlara yerleştirilen destansı olayları birbirinden ayırır; Troya ve Argonaut anlatılarını erken tarih için sınırlı değerde, daha geç edebî katmanlar olarak değerlendirir.
Efsanenin ötesinde Kytoros'un gerçek bir liman olduğu biliniyor. Strabon burayı Sinope, yani Sinop halkının ticaret yeri olarak anar. Hilal biçimindeki kapalı koy, Sinop ile Amastris (Amasra) arasında yol alan gemiler için hem sığınak hem ikmal noktasıydı.
Bazı antik kaynaklar Kytoros'tan bir “polis”, yani şehir devleti olarak söz eder ve Sinope'ye bağlı bir koloni olduğunu yazar.
Bugün antik kentten, koyun iki yanındaki Orta Çağ kale kalıntıları dışında pek bir şey görünmüyor. Bölgede kapsamlı bir kazı henüz yapılmadı; toprağın altında neler olduğu hâlâ açık bir soru.
Cide Belediyesinin Gideros dosyası, Çadır İni ve Ballıcı İni mağaralarında Orta Kalkolitik çanak çömlek parçaları; Gideros Mağarası 1’de Bizans dönemine ait buluntular ve mabet izleri; kale çevresinde de Bizans seramiği ile duvar kalıntıları kaydedildiğini aktarır.
Gideros Koyu'nun denize açılan ağzı yaklaşık 130 metre, koyun çapı ise yaklaşık 514 metre. Bu dar ağız, koyu Karadeniz'in fırtınalarına karşı doğal bir liman yapıyor.
- Kastamonu Gazetesi, “Mitosların Kenti: Kastamonu” (2018)
- Vikipedi, “Gideros, Cide”
- Kastamonu Gündem Gazetesi, “Gemilerin Sığındığı Tarihi Koy” (2026)
- Cide Life (2024)
- Cide Belediyesi — Gideros
- Karasalihoğlu & Düring — Traveller’s Notes on the Cide Region Through the Ages (2015)
Tarih & Hafıza