Cide’den İstanbul’a: Göçün ilçenin hafızasını değiştiren uzun yolculuğu
Cide’nin nüfus hikâyesi yalnız ilçede yaşayanlarla değil, özellikle İstanbul’da kurulan büyük Cideli topluluğuyla birlikte okunuyor.
Cide Kaymakamlığının ilçe tarihçesi, ekonomik nedenlerle uzun yıllardır süren göçün merkez ve kırsal nüfusu azalttığını açıkça belirtiyor. Aynı kaynak, Cide nüfusuna kayıtlı insanların büyük bölümünün ilçe dışında, özellikle İstanbul’da yaşadığını ve dışarıdaki Cidelilerle ilçedeki akrabalar arasında güçlü sosyal ve ekonomik ilişkiler bulunduğunu kaydediyor.
Bu göç, tek yönlü bir kopuş biçiminde gelişmedi. İstanbul’a yerleşen ailelerin önemli bölümü yaz aylarında, bayramlarda ve emeklilik döneminde Cide’ye dönmeye devam etti. Kaymakamlık sayfasında yaz ve bayram dönemlerinde ilçe merkezindeki nüfusun belirgin biçimde arttığı, yaşlı nüfusta mevsimlik dönüşlerin gözlendiği ifade ediliyor. Böylece Cide, kışın sakin; yazın ise büyük ölçüde diaspora tarafından yeniden canlandırılan iki ritimli bir yerleşime dönüştü.
Göçün etkisi ekonomide de görüldü. İstanbul’da yaşayan Cidelilerin yaptırdığı evler, yerel ticarete yönelen harcamalar, kargo ve yolcu taşımacılığı, düğünler ve yaz sezonu hizmet sektörünü şekillendirdi. İlçenin İstanbul’la kurduğu güçlü ulaşım hattı zamanla neredeyse günlük hayatın doğal parçası oldu. Cide Kargo’nun kurumsal tarihçesi bile deniz taşımacılığından karayoluna uzanan bu İstanbul–Cide bağını aile işletmesinin hafızası üzerinden anlatıyor.
Göç kültürel kimliği de yeniden üretti. Cidelilik yalnız coğrafi ikametle sınırlı kalmadı; dernekler, köy buluşmaları, cenazeler, düğünler, yaz festivalleri ve sosyal medya üzerinden İstanbul’da da yaşamaya devam etti. Bugün “Cide’de yaşamayan Cideli” olgusu ilçenin demografisini anlamak için temel bir gerçektir.
Kaymakamlık sayfasında verilen “ilçe dışında yaşayanların oranı” gibi rakamlar, sayfanın yayımlandığı idari dönemin verileri olarak görülmelidir; güncel nüfus sayımı yerine kullanılmamalıdır. Buna rağmen kaynakların ortak biçimde ortaya koyduğu tablo nettir: Cide’nin modern tarihi, İstanbul’a göç ve memlekete geri dönüş döngüsü hesaba katılmadan anlaşılamaz.
Cide’nin İstanbul’la bağı o kadar güçlüdür ki yerel kaynaklar ilçenin yaz ve bayram nüfusunu mevsimsel dönüşlerle birlikte ayrıca tarif eder.
- Cide Kaymakamlığı — Cide Tarihçesi / Nüfus ve İdari Yapı
- Cide Kargo — Kurumsal tarihçe
Tarih & Hafıza