Denizden karaya: Cide ulaşımının değiştiği yıllar
1968’de Bartın bağlantısının açılmasıyla Cide’nin ulaşım düzeni denizden karaya kaydı; bu değişim ilçenin İstanbul’la kurduğu hattı da baştan biçimlendirdi.
Cide Belediyesi ve Kaymakamlık tarihçesi, 1968 yılına kadar ilçede ulaşımın deniz yoluyla yapıldığını; Cide–Bartın yolunun açılmasıyla ağırlığın tamamen karayoluna geçtiğini belirtiyor. Bir cümlelik bu kayıt aslında Cide’nin 20. yüzyıldaki en büyük gündelik hayat dönüşümlerinden birini anlatıyor.
Karayolundan önce İstanbul, Amasra, Cide ve İnebolu hattında küçük yük ve yolcu tekneleri önemli rol oynuyordu. Cide Kargo’nun aile/şirket tarihçesinde 1960’larda Hacı Cafer Kaptan Durası’nın yaklaşık 40 tonluk el yapımı takalarıyla İstanbul–Cide–İnebolu arasında yolcu ve yük taşıdığı anlatılıyor. Bu bilgi özel bir işletmenin kurumsal hafızasına dayanır; yine de dönemin deniz ulaşım biçimini somutlaştıran yerel bir tanıklıktır.
Aynı tarihçede Amasra’dan İnebolu’ya kadar kötü havalarda sığınılacak en önemli doğal barınaklardan birinin Gideros Koyu olduğu vurgulanıyor. Karadeniz’in ani fırtınaları düşünüldüğünde Gideros yalnız manzarası güzel bir koy değil, denizcilik rotasında hayatî bir güvenlik noktasıydı.
1970’li yıllarda sahil servis yolunun gelişmesiyle aynı ailenin deniz taşımacılığını bırakıp karayolu nakliyesine yöneldiği kaydediliyor. Bu geçiş, Cide ekonomisinin ve mesleklerinin nasıl değiştiğini de gösteriyor: kaptanlık, taka taşımacılığı ve kıyı bekleyişlerinin yerini kamyon, otobüs, minibüs ve kara lojistiği almaya başladı.
Bu dönüşümün izleri bugün hâlâ anlatılarda yaşıyor. Eski Cidelilerin İstanbul yolculukları, fırtınada Gideros’a sığınan tekneler, limana yanaşan yük gemileri ve daha sonra otobüsle yapılan uzun sahil yolculukları aynı ulaşım tarihinin farklı evreleri.
Cide’nin resmî tarihçesinde 1968, deniz ağırlıklı ulaşımdan karayoluna geçişin temel dönüm noktası olarak belirtilir.
- Cide Belediyesi — Cide / Ulaşım
- Cide Kargo — Kurumsal Tarihçe
- Görsel kaynağı — Kitantik eski Cide kartpostalı
- Cide Kaymakamlığı — Cide tarihçesi / ulaşım
Tarih & Hafıza