İslam’a göre evlilik nasıl olmalı? Sevgi, rıza ve sorumluluk ön planda

Kur’an ayetleri ve Diyanet’in açıklamalarında evlilik; huzur, sevgi, merhamet ve karşılıklı sorumluluk üzerine kurulan bir birliktelik olarak ele alınıyor. Nikâhta tarafların rızası, düğünde sadelik ve aile hayatında güzel muamele temel ilkeler arasında bulunuyor.

İslam’ın evlilik anlayışında aile, eşlerin birbirine güven duyduğu ve hayatın zorluklarını birlikte karşıladığı bir yuva olarak tanımlanıyor. Rûm suresinin 21’inci ayetinde, eşlerin birbirinde huzur bulması ve aralarında sevgi ile merhamet bulunması vurgulanıyor. Diyanet’in Kur’an Yolu tefsirinde de aile kurumunun karşılıklı güven, sevgi ve şefkatle geliştirilmesine dikkat çekiliyor.

Reklam

Nikâhta karşılıklı rıza esas

Diyanet’in “Evliliklerimiz Kolay Olsun” başlıklı hutbesinde evliliğin, kadın ve erkeğin karşılıklı rızasıyla, şahitler huzurunda kıyılan nikâhla kurulduğu belirtiliyor.

Bu birliktelik, eşlerin birbirine karşı sevgi, saygı, sadakat ve merhamet sorumluluğunu üstlenmesini içeriyor. Evlilik, sevinçlerin yanında üzüntülerin de paylaşılması; varlıkta ve yoklukta birbirinin yanında bulunulması anlamını taşıyor.

Düğünde gösteriş yerine sadelik

Diyanet’in düğünlerle ilgili açıklamalarında, evlilik hazırlıklarının kolaylaştırılması ve törenlerin israftan uzak tutulması tavsiye ediliyor. Düğün, yeni kurulan aileyi duyurmanın ve sevinci paylaşmanın bir yolu olarak değerlendiriliyor.

Pahalı organizasyonlar ve ailelerin imkânlarını aşan harcamalar, evliliğin dinî bir gereği olarak sunulmuyor. Gereğinden fazla yapılan masrafların, çiftleri uzun süre borç ödemek zorunda bırakabildiği ve evliliğin ilk yıllarında maddi sıkıntıya yol açabildiği hatırlatılıyor. Bu nedenle düğünlerde ölçülü davranılması, helal ve haram sınırlarının gözetilmesi isteniyor.

Mehir kadının hakkı

Din İşleri Yüksek Kurulunun açıklamasına göre mehir, evlilik akdinin doğurduğu bir yükümlülük olarak erkeğin eşine vermesi gereken para veya malı ifade ediyor. Kur’an’da bu hakkın verilmesi ve zorla geri alınmaması konusunda hükümler bulunuyor.

Kurul, Hanefî mezhebine göre nikâh sırasında mehir miktarı belirlenmemiş olsa bile kadının mehir hakkının doğduğunu belirtiyor. Mehir, ödeme zamanına göre peşin veya sonraya bırakılmış olarak düzenlenebiliyor. Evliliği kolaylaştırma ilkesi, kadının mehir hakkının yok sayılması anlamına gelmiyor.

Aile hayatında güzel muamele ve güven

Nisâ suresinin 19’uncu ayetinde yer alan “Onlarla iyi geçinin” buyruğu, evlilikte güzel muamelenin temel dayanaklarından biri olarak öne çıkıyor. Eşlerin haklarını gözetmek ve aile ilişkilerini hakkaniyetle yürütmek bu yaklaşımın merkezinde bulunuyor.

Diyanet’in aile ve şiddetle mücadele açıklamalarında da kadının onurunun, haklarının ve dokunulmazlığının korunması gerektiği belirtiliyor. Şiddet, baskı ve aşağılamanın aile içinde normalleştirilmesi, sevgi ve merhamet eksenli aile anlayışıyla bağdaşmıyor.

Evlilik nikâhtan sonra da sorumluluk istiyor

İncelenen ayet ve açıklamalar, İslam’a uygun evlilik anlayışının günlük davranışlara da yansıması gerektiğini gösteriyor. Sadakat, saygı, şefkat ve zor zamanlarda dayanışma; nikâhla başlayan birlikteliğin sürdürülmesinde temel sorumluluklar olarak ele alınıyor.