Türk edebiyatının unutulmaz isimlerinden biri olan Rıfat Ilgaz, 1911 yılında Kastamonu'nun Cide ilçesinde dünyaya geldi. Asıl adı Mehmet Rıfat Ilgaz olan usta yazar, Karadeniz'in hırçın doğasıyla şekillenen çocukluğunu daha sonra eserlerine taşıdı. Babası denizci bir aileden geliyordu. Yoksulluğun, emeğin ve mücadelenin içinde büyüyen Ilgaz, hayatı boyunca halkın sesi olmayı tercih etti.

Henüz çocuk yaşlarda şiir yazmaya başlayan Rıfat Ilgaz'ın ilk şiiri Kastamonu'da yayımlanan bir gazetede yayımlandığında sadece 15 yaşındaydı. Eğitim hayatına büyük zorluklar içinde devam etti. Üniversite hayali kurmasına rağmen ailesinin maddi durumu nedeniyle önce öğretmen okuluna gitti ve mezun olduktan sonra Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde öğretmenlik yaptı. Daha sonra eğitimini sürdürerek Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü'nü tamamladı.

Öğretmenlik yaptığı yıllarda öğrencileri dikkatle gözlemledi. Sınıflardaki ezberci eğitim sistemi, disiplin anlayışı ve öğrencilerin yaşadığı ilginç olaylar onun hafızasında yer etti. Bu gözlemler yıllar sonra Türk edebiyatının en ünlü eserlerinden biri olan Hababam Sınıfı'na dönüşecekti. Ancak Ilgaz'ın amacı sadece güldürmek değildi; eğitim sistemindeki eksikleri mizah yoluyla eleştirmekti.

Hayatı boyunca yalnızca roman yazarı olmadı; şair, gazeteci, mizah yazarı ve eğitimci olarak da çalıştı. Düşüncelerini açıkça ifade ettiği için dönem dönem soruşturmalarla karşılaştı, mahkemelerde yargılandı ve zor günler yaşadı. Buna rağmen yazmaktan vazgeçmedi. Kalemini her zaman halktan yana kullandı.

Rıfat Ilgaz'ın başarısı yalnızca Hababam Sınıfı ile sınırlı değildir. Sarı Yazma, Yıldız Karayel, Karartma Geceleri ve Karadeniz'in Kıyıcığında gibi eserleri Türk edebiyatının önemli yapıtları arasında yer alır. Özellikle Karadeniz insanını, köy yaşamını ve Anadolu'nun gerçeklerini anlatan eserleriyle geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı.

1982 yılında Yıldız Karayel romanıyla hem Madaralı Roman Ödülü'nü hem de Orhan Kemal Roman Armağanı'nı kazandı. 1987 yılında Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü'ne layık görüldü. 1993 yılında ise Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü ile onurlandırıldı.

Bugün Cide'de adına festivaller düzenlenmekte, doğduğu ev kültür evi olarak yaşatılmakta ve Kastamonu Üniversitesi bünyesinde Rıfat Ilgaz adını taşıyan bir yüksekokul bulunmaktadır. Hababam Sınıfı ise aradan geçen onlarca yıla rağmen okunmaya, izlenmeye ve yeni nesiller tarafından keşfedilmeye devam etmektedir.

Rıfat Ilgaz'ın hikâyesi, Karadeniz'in küçük bir ilçesinden çıkıp milyonların tanıdığı bir edebiyat ustasına dönüşen bir insanın hikâyesidir. O, yalnızca bir yazar değil; Cide'nin Türkiye'ye armağan ettiği en önemli kültür insanlarından biridir.